Egzotyczne zboże dla cukrzyków i dbających o linię. Ma lekko orzechowy smak, idealne do chleba, placków i naleśników
Wśród zbóż przez dekady dominowała pszenica. Tania, wydajna, łatwa w przetwórstwie, stała się fundamentem współczesnej diety – również tam, gdzie jej obecność nie zawsze służy zdrowiu. W ostatnich latach coraz częściej sięgamy więc po alternatywy: starsze, mniej przetworzone, lepiej tolerowane przez organizm. Jedną z nich jest teff, czyli miłka abisyńska – zboże znane w Afryce od tysięcy lat, a w Europie wciąż traktowane jako kulinarna nowość.
Miłka abisyńska (Eragrostis tef) pochodzi z Wyżyny Abisyńskiej, dzisiejszej Etiopii i Erytrei. Jest jednym z najstarszych udomowionych zbóż na świecie i do dziś stanowi podstawę wyżywienia milionów ludzi w Afryce Wschodniej. Co istotne, nie jest to relikt przeszłości wyparty przez nowoczesne uprawy, lecz roślina nadal aktywnie wykorzystywana w codziennej diecie.
Teff należy do rodziny traw. Rośnie szybko, dobrze znosi suszę, jest odporny na choroby i nie wymaga żyznych gleb. Właśnie ta odporność sprawiła, że przez wieki był gwarantem bezpieczeństwa żywnościowego w regionach o trudnych warunkach klimatycznych.
Występuje w kilku odmianach barwnych - od jasnej, przez czerwonawą, po ciemnobrązową. Różnice dotyczą głównie smaku i zastosowań kulinarnych, a nie wartości odżywczych.
We współczesnej dietetyce teff nie wzbudza zainteresowania wyłącznie tym, że jest "egzotyczny", lecz dlatego, że funkcjonalnie różni się od zbóż glutenowych.
Najważniejsze cechy:
- naturalny brak glutenu, co czyni go bezpiecznym dla osób z celiakią i nietolerancją glutenu,
- niski indeks glikemiczny, istotny w diecie osób z insulinoopornością i cukrzycą typu 2,
- wysoka zawartość błonnika, sprzyjająca kontroli apetytu i stabilizacji poziomu cukru we krwi,
- pełniejszy profil aminokwasowy niż w przypadku wielu innych zbóż.
Teff nie powoduje gwałtownych skoków glukozy, a jednocześnie daje uczucie sytości na dłużej. To właśnie dlatego często pojawia się w dietach redukcyjnych aby porządkować sposób odżywiania.
Miłka abisyńska dostarcza solidnej porcji energii, ale w formie, która jest lepiej kontrolowana metabolicznie. Zawiera:
- znaczące ilości żelaza, co ma szczególne znaczenie w diecie osób ograniczających mięso,
- wapń w ilościach rzadko spotykanych w zbożach,
- magnez i fosfor, wspierające układ nerwowy i mięśniowy,
- witaminy z grupy B, ważne dla przemian energetycznych.
Dzięki obecności błonnika rozpuszczalnego teff sprzyja prawidłowej pracy jelit i wspiera mikrobiotę jelitową. Oznacza to lepsze trawienie, mniejszą skłonność do podjadania i stabilniejszy poziom energii w ciągu dnia.
Mąka teff powstaje z całych ziaren, bez oddzielania otrębów. To produkt pełnoziarnisty z definicji, a nie efekt marketingowego nazewnictwa. Dzięki temu zachowuje naturalną strukturę i pełne spektrum składników mineralnych.
W smaku jest delikatna, lekko orzechowa, z wyczuwalną nutą zbożowej głębi. Kolor zależy od odmiany - od jasnobeżowego po ciemnobrązowy.
W kuchni mąka teff:
- dobrze wiąże wilgoć,
- daje bardziej zwartą strukturę niż mąki ryżowe czy kukurydziane,
- sprawdza się w wypiekach, które mają być sycące, a nie puszyste.
Nie jest to mąka, którą warto traktować jako prostą kopię pszennej. Najlepsze efekty daje tam, gdzie struktura ma być stabilna, a smak wyraźny. W kuchni znajdziesz więc dla niej wiele zastosowań, np. do:
- chlebów bezglutenowych i pieczywa na zakwasie,
- placków i naleśników, zarówno wytrawnych, jak i słodkich,
- zagęszczania zup i sosów, bez użycia mąki pszennej,
- owsianki i dania śniadaniowe, jako alternatywa dla owsa,
- bazy do dań wytrawnych, podobnie jak kasze czy komosa ryżowa.
Całe ziarna teff po ugotowaniu mają konsystencję bardziej kremową niż ryż czy kasza. Dobrze komponują się z warzywami, strączkami i przyprawami o ciepłym profilu smakowym.
W Etiopii teff nie jest "nowinką żywieniową", lecz codziennością. Najbardziej znanym daniem jest injera - fermentowany placek na zakwasie, który pełni jednocześnie rolę pieczywa i talerza. Proces fermentacji dodatkowo zwiększa biodostępność składników mineralnych i wspiera trawienie.
To ważna wskazówka również dla europejskiej kuchni: teff bardzo dobrze reaguje na fermentację, długie wyrastanie i spokojne przetwarzanie. Im mniej pośpiechu, tym lepszy efekt.
Źródło: terazgotuje.pl
Zobacz też:
Śliwka z niezwykłą historią i niepowtarzalnym smakiem. Jedz na dobrą pracę jelit i zdrowe kości