Czas nastawić ciasto na piernik staropolski. Z przepisu mojej babci wychodzi bezbłędny

Tym, co odróżnia prawdziwy piernik staropolski od tego robionego na szybko, jest czas i cierpliwość. Ciasto potrzebuje leżakowania, aby przyprawy korzenne i miód mogły się przegryźć, a masa stężeć i nabrać głębokiego smaku.

Moja babcia mówiła, że w jej domu rodzinnym ciasto dojrzewało nawet miesiącami - niekiedy robiono je jeszcze pod koniec lata. Dzisiaj brakuje nam tego czasu, cierpliwości, więc wystarczy zagnieść je 4-6 tygodni przed świętami. Choć niektóre źródła podają za optymalny termin 2 tygodnie, ja tego nie polecam. Raz tak się pospieszyłam i żałowałam - to już nie był ten sam smak. W praktyce: najwcześniej nastaw ciasto zaraz po Wszystkich Świętych, ostatni moment to początek grudnia, jeśli piernik ma być gotowy na święta.

Pamiętaj, aby masa dojrzewała w chłodnym miejscu, gdzie panuje temperatura ok. 5-10 °C, co sprzyja równomiernemu przeniknięciu smaków i stopniowemu odparowaniu nadmiaru wilgoci.

Jest mnóstwo przepisów na piernik długo dojrzewający, ale w mojej rodzinie od lat pozostajemy wierni tradycji. Oto przepis mojej babci, ponoć przekazywany z pokolenia na pokolenie. Nieco ulepszony, zmieniony, ale wciąż tak samo niezawodny. Spróbujesz w tym roku?

Składniki (na jedno duże ciasto lub trzy blaty):

• ok. 1 kg mąki pszennej (może być luksusowa lub typ 550),
• 500 g naturalnego miodu (np. wielokwiatowego lub gryczanego),
• 250 g masła (ewentualnie część można zastąpić smalcem wieprzowym),
• 300-400 g cukru (biały lub trzcinowy),
• 3 duże jajka,
• 125 ml mleka,
• 3 płaskie łyżeczki sody oczyszczonej,
• ½ łyżeczki soli,
• 4-5 łyżek przyprawy do piernika (cynamon, goździki, imbir, kardamon),
• powidła śliwkowe (ok. 800-1000 g) do przełożenia,
• 300 g gorzkiej czekolady + 200 ml śmietanki 30% na polewę,
• opcjonalnie: orzechy włoskie, wiórki kokosowe lub skórka pomarańczowa do dekoracji.

Wykonanie krok po kroku:

1. Na średnim ogniu w garnku rozpuść miód, masło i cukier. Mieszaj, aż składniki się połączą, nie doprowadzaj do gwałtownego wrzenia, wystarczy, że będzie dobrze połączone.
2. Odstaw garnuszek z ognia i pozwól masie lekko przestygnąć.
3. W misce wymieszaj mąkę, sól i przyprawę do piernika. Wlej mieszankę miodowo-tłuszczową. Dodaj jajka. W osobnej szklance rozpuść sodę w mleku i wlej do ciasta. Wymieszaj całość - konsystencja będzie gęsta i lepka.
4. Przełóż ciasto do dużej kamionkowej, szklanej lub ceramicznej misy. Przykryj lnianą lub bawełnianą ściereczką (nie szczelnie folią, by ciasto oddychało) i odstaw w chłodne miejsce najlepiej na 4-6 tygodni.
5. Po okresie dojrzewania ciasta - podziel je na 3 części, każdą rozwałkuj na prostokąt o grubości ok. 1 cm. Przełóż na papier do pieczenia i w piekarniku nagrzanym do ok. 170-180 °C piecz przez około 20 minut (bez termoobiegu). Ciasto po upieczeniu lekko stwardnieje.
6. Gdy blaty ostygną, posmaruj dwa z nich grubą warstwą powideł śliwkowych, przykryj trzecim blatem. Zawiń ciasto w folię aluminiową lub spożywczą i obciąż czymś cięższym (np. deską + książką), by blaty dobrze się "przegryzły". Odstaw na 2-3 dni w chłodne miejsce.
7. Rozpuść czekoladę ze śmietanką w kąpieli wodnej lub na bardzo małym ogniu, wymieszaj i polej wierzch oraz boki piernika. Posyp orzechami lub innymi dodatkami. Po stwardnieniu polewy ciasto jest gotowe do podania.

Sprawdź także: Jesienny hit na listopadowe spotkania. Zniknie z talerzy w minutę

Przechowywanie surowego ciasta oraz później gotowego piernika ma ogromny wpływ na efekt. Oto sprawdzone zasady:

• ciasto przełóż do szklanego, ceramicznego lub kamionkowego naczynia. Plastikowe pojemniki są mniej polecane - mogą wpływać na smak i nie zapewniają optymalnej izolacji,
• przykryj ściereczką, nie szczelną pokrywką - małe przewiewy pozwalają masie "oddychać" i zapobiegają gromadzeniu się wilgoci,
• umieść w chłodnym i zacienionym miejscu - dolna półka lodówki lub chłodna spiżarnia są idealne. Unikaj miejsca blisko źródeł ciepła,
• po upieczeniu piernika, trzymaj go również w chłodnym miejscu. Jeśli jest przełożony powidłami i pokryty polewą - folia aluminiowa i pojemnik do ciast sprawdzą się świetnie,
• gotowy piernik może być przechowywany kilka tygodni lub nawet miesięcy - dzięki miodowi, przyprawom i odpowiedniemu dojrzewaniu masa długo zachowuje świeżość.

Obawiasz się tak długiego przechowywania ciasta z uwagi na ryzyka zepsucia? Nic takiego się nie stanie. Surowe ciasto zawiera miód oraz przyprawy korzenne (goździki, cynamon, imbir) które mają właściwości bakteriobójcze i działające konserwująco. Proces dojrzewania, przy stopniowym odparowaniu wilgoci i gęstnieniu masy, sprawia, że warunki rozwoju pleśni są minimalne, zatem sukces gwarantowany.

Źródła: terazgotuje.pl