Używamy na święta, a powinniśmy cały rok. Na stany zapalne, odporność i dobry cukier

Goździki to w rzeczywistości wysuszone, jeszcze zamknięte pąki kwiatowe goździkowca korzennego (Syzygium aromaticum), zimozielonego drzewa pochodzącego z indonezyjskich Wysp Korzennych, przede wszystkim Moluków. Na plantacjach roślina dorasta zazwyczaj do około 10 metrów wysokości, zaczyna owocować po kilku-kilkunastu latach i może dostarczać surowca nawet przez kilkadziesiąt sezonów. Obecnie największe uprawy znajdują się w Indonezji, Tanzanii, na Madagaskarze, w Indiach i na Sri Lance, z których pochodzi zdecydowana większość goździków trafiających na rynek europejski. Pąki zrywa się ręcznie, gdy przybierają różowoczerwony kolor i wciąż są zamknięte, po czym suszy się je na słońcu lub w suszarniach do momentu, aż zmiękną, ściemnieją i uzyskają dobrze znany, twardy kształt przypominający mały gwóźdź.

Suszone goździki mają intensywny, korzenny zapach oraz ostry, lekko piekący smak z delikatnie słodkim tłem, za który w dużej mierze odpowiada eugenol, główny składnik ich olejku eterycznego. Przyprawa jest na tyle mocna, że dodaje się ją zazwyczaj pojedynczymi sztukami, bo nadmiar łatwo przytłacza inne składniki potrawy. W Polsce goździki kojarzą się głównie z grudniowym repertuarem: kompotem z suszu, piernikiem, korzennymi ciastami, grzanym winem czy piwem. W praktyce ich zastosowanie jest znacznie szersze: w kuchniach Azji i Afryki trafiają do mieszanek przypraw (jak garam masala), marynat do mięs, dań z ryżem, a także do kawy i herbaty. W przemyśle spożywczym stanowią stały składnik gotowych mieszanek korzennych, a olejek goździkowy wykorzystuje się przy produkcji wędlin, sosów, napojów oraz wyrobów cukierniczych.

Przeczytaj też: Czerwona pasta, która topi tłuszcz na brzuchu. Dba też o serce i dobre samopoczucie

Goździki należą do grupy przypraw, w których znajdziemy największe stężenie olejków eterycznych, a dominujący w nim eugenol odpowiada za działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i przeciwbakteryjne. W pąkach znajdują się również garbniki, flawonoidy i triterpeny, a także istotne pierwiastki: mangan, wapń, magnez i żelazo. Takie połączenie składników wspiera ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym, korzystnie wpływa na procesy metaboliczne i pomaga utrzymać prawidłową pracę układu odpornościowego.

W praktyce dietetycznej cenione są za wspieranie stabilnego poziomu glukozy we krwi oraz sprzyjanie obniżaniu stężenia trójglicerydów i cholesterolu LDL. Właściwości przeciwzapalne eugenolu wpływają także korzystnie na stan naczyń krwionośnych, co ma znaczenie dla ogólnej kondycji układu krążenia. Goździki mają również ugruntowaną pozycję w stomatologii, eugenol jest składnikiem preparatów stosowanych przy leczeniu kanałowym, a rozcieńczony olejek pomaga łagodzić ból zęba i ograniczać rozwój bakterii w jamie ustnej. Z ich właściwości chętnie korzystają osoby z nawracającymi infekcjami gardła, stanami zapalnymi w obrębie jamy ustnej czy częstymi przeziębieniami.

Przeczytaj też: Turcy uwielbiają tę szkarłatną przyprawę, my raczej omijamy. Dla wątroby jest jak miód, pomaga trawić i obniżyć cukier

W domowym gotowaniu wykorzystuje się głównie dwie formy goździków: całe pąki oraz przyprawę mieloną. Całe goździki są trwalsze i zachowują pełnię aromatu przez dłuższy czas, dlatego najlepiej mielić je tuż przed użyciem w młynku lub rozcierać w moździerzu, zwłaszcza gdy mają trafić do ciast, mieszanek korzennych, musli czy kremów. Mielone goździki są wygodniejsze, ale szybciej tracą smak, dlatego powinny być przechowywane w szczelnym szklanym pojemniku, z dala od źródeł ciepła. Sprawdzają się przede wszystkim w wypiekach, które wymagają równomiernego rozprowadzenia korzennej nuty, takich jak piernik, ciasta dyniowe, korzenne muffiny, szarlotka czy kruche ciastka o aromacie zimowych przypraw.

Z punktu widzenia kulinarnego goździki mają zdecydowanie szersze zastosowanie, niż sugeruje ich świąteczna popularność. Kilka sztuk dodanych do duszonej wołowiny, wieprzowiny czy marynaty do dziczyzny wzmacnia smak mięsa i nadaje mu lekko korzenny charakter. Przyprawa dobrze sprawdza się także w bigosie oraz pieczeniach z dodatkiem czerwonego wina, gdzie pomaga podkreślić głębię sosu. Coraz popularniejsze są również proste napary z goździków oraz domowe syropy przygotowywane z dodatkiem miodu i cytrusów, stosowane jako codzienny dodatek do wody, owsianki czy koktajli w okresie zwiększonej podatności na choroby.

Źródło: terazgotuje.pl