Spis treści:
- Historia jarmużu: od średniowiecznych ogrodów po wojenny ratunek w Japonii
- Właściwości zdrowotne jarmużu
- Jak przyrządzić jarmuż, żeby nie był gorzki i twardy?
W polskiej kuchni jarmuż pojawia się stosunkowo rzadko. Często kojarzy się z nowoczesnymi dietami odchudzającymi, podczas gdy te zielone liście jedzono już w czasach średniowiecza. Sprawdź, jaka jest jego historia oraz dlaczego warto włączyć jarmuż do codziennego jadłospisu.
Historia jarmużu: od średniowiecznych ogrodów po wojenny ratunek w Japonii
Jarmuż jest odmianą botaniczną kapusty warzywnej. Nie tworzy główek (jak np. kapusta biała), lecz rośnie pod postacią pierzastych liści, które tworzą rozetę. Występuje w odmianach o zielonych i fioletowych liściach. Jarmuż spożywany był już przez starożytnych Greków i Rzymian. Do Polski przywieziono go dopiero pod koniec XIV wieku, nie cieszy się on jednak wielką popularnością.
Roślina ta znaczną rolę odegrała natomiast w Japonii. W czasie II wojny światowej panował powszechny problem braku dostatecznej ilości żywności. Japoński lekarz wojskowy Niro Endo próbując wzbogacić posiłki swojej rodziny o dodatkowe wartości odżywcze, przygotowywał zielone soki na bazie liści rzodkwi, batatów czy bakłażanów, które przez wielu uważano wówczas za odpadki. W ten sposób powstał japoński napój roślinny, znany do dziś pod nazwą aojiru. Jednym z najbardziej wartościowych składników w nim zawartych, był właśnie jarmuż. Endo wiele miejsca w swoim dorobku naukowym poświęcił właściwościom tej zielonej rośliny.
Właściwości zdrowotne jarmużu
W liściach jarmużu kryje się wiele cennych substancji odżywczych, można znaleźć tu między innymi:
- witaminę A - ma działanie wspierające zdrowie oczu oraz właściwości przeciwutleniające,
- witaminy z grupy B - wspierają układ krążenia, nerwowy, mięśniowy oraz procesy metaboliczne zachodzące w organizmie,
- witaminę C - ma działanie antyoksydacyjne, wzmacnia odporność, ma wpływ na prawidłowe wchłanianie żelaza i syntezę kolagenu,
- witaminę E - korzystnie wpływa na kondycję skóry, działa przeciwutleniająco, wspiera układ hormonalny,
- witaminę K - wpływa na prawidłową krzepliwość krwi oraz wspiera układ kostny,
- potas - reguluje ciśnienie krwi oraz gospodarkę wodno-elektrolitową,
- wapń - wzmacnia kości i zęby,
- żelazo - pomaga zapobiegać anemii.
W jarmużu nie brakuje także błonnika pokarmowego, który wspiera układ trawienny i poprawia perystaltykę jelit. Co więcej, spożywanie posiłków bogatych w błonnik wpływa na sytość oraz podkręca metabolizm, co jest istotne w kontekście odchudzania. Regularne jedzenie błonnika pomaga także zadbać o prawidłowy poziom cukru i cholesterolu we krwi. Warto dodać również, że jarmuż jest niskokaloryczny, w 100 g ma zaledwie 50 kcal, ma także niski indeks glikemiczny. Co ciekawe, jarmuż jest uważany za roślinę, która zawiera stosunkowo sporo białka. Spożywanie odpowiedniej ilości białka pomaga dbać o odżywienie i regenerację mięśni, a także sprawia, że posiłki są bardziej sycące.
Obecny także jest tu chlorofil, który działa przeciwutleniająco i przeciwzapalnie, ma także działanie wspierające działanie detoksykacyjne oraz wspierające usuwanie metali ciężkich z organizmu. Wykazuje również pozytywny wpływ na trawienie oraz odporność organizmu.
Zobacz również:
Jak przyrządzić jarmuż, żeby nie był gorzki i twardy?
Młode liście jarmużu można zajadać na surowo. Z tych nieco starszych, warto wyciąć łodyżki, które mogą być twarde i nieco gorzkawe. Następnie wystarczy dokładnie je umyć i dodać na przykład do sałatki czy zielonego smoothie. Należy pamiętać jednak, że ma dość intensywny, pieprzny, nieco ziemisty smak. Dlatego, jeśli dopiero próbujesz włączać go do diety, lepszą opcją będzie poddanie go obróbce termicznej. Aby liście jarmużu nie były gorzkie i twarde można zastosować trik z polaniem ich oliwą lub sokiem z cytryny, a następnie dokładne "masowanie" liści. Możesz również poddać je krótkiemu blanszowaniu.
Jarmuż można przemycić do dań, w których zazwyczaj pojawia się szpinak. Nada się do makaronu, jako farsz do pierogów czy naleśników, a także jako składnik przeróżnych potrawek czy zapiekanek.
Popularną przekąską wśród miłośników zdrowego odżywiania są chipsy z jarmużu. Umyte listki, z których zostały wykrojone włókniste części, należy osuszyć, skropić oliwą i dodać do nich ulubione przyprawy, na przykład sól i słodką paprykę. Następnie wystarczy wrzucić je na 20 minut do piekarnika nagrzanego do 120 stopni (z termoobiegiem).
Źródła: terazgotuje.pl, czytelniamedyczna.pl