Zacznij jeść regularnie, nie od święta. To naturalny antybiotyk, pomaga na reumatyzm i przyspiesza metabolizm
Nierozerwalnie kojarzy się z Wielkanocą, jako dodatek do jaj na twardo i wędlin. Tymczasem to warzywo ma tak wiele właściwości cennych dla zdrowia, że powinno pojawiać się na stole regularnie. To nietrudne, zwłaszcza że nadaje się do wykorzystania na wiele sposobów za sprawą swojego charakterystycznego smaku i wyrazistego zapachu. Poprawia odporność, trawienie i zwiększa tempo przemiany materii.
Chrzan wyróżnia się składem, który spokojnie może konkurować z najbardziej cenionymi i popularniejszymi warzywami. Znajdziemy w nim znaczące ilości witaminy C, witaminy z grupy B, a także minerały takie jak potas, wapń, magnez czy żelazo. To właśnie dlatego od pokoleń ceniono go w kuchni ludowej i domowej medycynie.
Ostry smak chrzanu nie jest przypadkowy. Wynika z obecności naturalnych związków siarki, które odpowiadają zarówno za charakterystyczny aromat, jak i za wiele prozdrowotnych właściwości. Te same substancje nadają chrzanowi działanie, które często określa się jako zbliżone do naturalnych środków antybakteryjnych.
Co przynosi regularne spożywanie chrzanu jako elementu zbilansowanej diety?
- Wsparcie odporności - wysoka zawartość witaminy C pomaga organizmowi reagować na infekcje.
- Lepsze trawienie - pikantne związki stymulują wydzielanie soków trawiennych.
- Pobudzenie metabolizmu - ostry smak działa rozgrzewająco i aktywizująco.
- Działanie antybakteryjne - naturalne substancje obecne w korzeniu utrudniają rozwój drobnoustrojów.
Chrzan od dawna funkcjonuje w przekazach ludowych jako roślina o wyjątkowej "mocy". Wspominano o nim przy przeziębieniach, problemach z zatokami czy osłabieniu organizmu. Współczesna wiedza o składnikach bioaktywnych potwierdza, że nie były to wyłącznie kulinarne przesądy.
Związki siarki oraz glukozynolany obecne w chrzanie wykazują działanie antyseptyczne i wspierające naturalne mechanizmy obronne organizmu. Ostry aromat działa udrażniająco, dlatego chrzan bywa wykorzystywany jako element domowych sposobów na katar czy uczucie zatkanych dróg oddechowych.
Już nawet niewielkie ilości świeżo startego chrzanu:
- pobudzają organizm,
- wywołują efekt rozgrzewający,
- mogą pomagać w okresach zwiększonej podatności na infekcje.
Z uwagi na te właściwości, chrzan z powodzeniem sprawdzi się jako wsparcie zdrowego stylu życia, profilaktyki czy leczenia np. przeziębień. Ale nie tylko, bo w tradycyjnych zastosowaniach chrzan pojawiał się również przy problemach związanych z bólami stawów i mięśni. Szczególnie ceniono liście, z których przygotowywano okłady. Ich działanie wiązano z właściwościami rozgrzewającymi i poprawiającymi miejscowe krążenie.
Tego typu domowe metody do dziś mają swoich zwolenników. Liście chrzanu przykładane na bolące miejsca miały przynosić ulgę w przypadku napięcia mięśni czy dolegliwości reumatycznych. Warto pamiętać, że chrzan działa bardzo intensywnie, dlatego w takich zastosowaniach należy zachować ostrożność.
Z perspektywy dietetycznej ważniejsze jest jednak coś innego. Warzywa o wyrazistym smaku, bogate w przeciwutleniacze, pomagają ograniczać stres oksydacyjny, który bywa jednym z czynników nasilających stany zapalne w organizmie. Ostry smak ma znaczenie także funkcjonalne. Może on delikatnie podnosić termogenezę, czyli proces produkcji ciepła w organizmie. W uproszczeniu - organizm wydatkuje nieco więcej energii na trawienie i reakcję na pikantne bodźce, a metabolizm przyspiesza.
Co istotne, sam w sobie jest niskokaloryczny, a jednocześnie bardzo aromatyczny. Nawet mała ilość potrafi całkowicie odmienić smak potrawy, dzięki czemu łatwiej ograniczyć nadmiar soli czy ciężkich sosów.
Największym błędem kulinarnym jest sprowadzanie chrzanu wyłącznie do klasycznej, tartej wersji ze słoika. To zaledwie niewielki ułamek jego możliwości. Świeży korzeń można wkomponować w wiele dań, często w zaskakująco prosty sposób.
Chrzan świetnie odnajduje się w:
- zupach - krem chrzanowy, żurek czy barszcz z pikantną nutą nabierają charakteru,
- pastach kanapkowych - twarożek, pasta jajeczna lub warzywna zyskują wyrazistość,
- sosach - doskonały do mięs, ryb i warzyw na ciepło,
- marynatach - starty korzeń dodaje głębi i ostrości,
- surówkach - niewielka ilość potrafi całkowicie zmienić profil smakowy.
Warto eksperymentować z ilością. Chrzan jest intensywny, dlatego najlepiej dodawać go stopniowo i dopasowywać smak do własnych preferencji czy charakteru dania, na jakim nam zależy.
Źródła: terazgotuje.pl
Zobacz też:
Niby owoc, a teksturą przypomina mięso. Ma oszałamiający smak, można jeść na surowo i gotować