Spis treści:
- Dereń jadalny - zapomniany superowoc
- Jakie właściwości lecznicze ma dereń?
- Co można zrobić z derenia? Od tradycyjnej dereniówki po lecznicze konfitury
Dereń jadalny - zapomniany superowoc
Dereń jadalny (Cornus mas) przez stulecia należał do najbardziej cenionych roślin sadowniczych Europy Środkowej i Wschodniej, jednak dziś pozostaje w cieniu popularniejszych owoców. Ten długowieczny krzew lub niewielkie drzewo naturalnie występuje od Bałkanów po zachodnią Azję, a w Polsce od dawna sadzony był zarówno w majątkach szlacheckich, jak i przy dworach oraz pałacach. Wyróżnia się wyjątkowo wczesnym startem wegetacji, ponieważ już pod koniec zimy lub na początku wiosny pokrywa się drobnymi żółtymi kwiatami.
Owoce derenia dojrzewają od sierpnia do października i mają charakterystyczny podłużny kształt oraz czerwone, wiśniowe lub bordowe zabarwienie. W zależności od odmiany mogą przypominać niewielkie śliwki albo większe oliwki, a ich miąższ skrywa dużą, twardą pestkę. Smak owoców często porównuje się do połączenia wiśni i żurawiny, dlatego dereń dobrze sprawdza się zarówno w słodkich przetworach, jak i jako dodatek do mięs, pasztetów czy innych wytrawnych potraw.
Zobacz również:
Jakie właściwości lecznicze ma dereń?
W 100 g świeżych owoców znajduje się zwykle około 40-50 kcal, 3-5 g błonnika oraz nawet 100 mg witaminy C, czyli więcej niż w pomarańczach czy cytrynach. Dereń dostarcza również potasu, wapnia, fosforu i żelaza, czyli składników niezbędnych między innymi do prawidłowej pracy mięśni, układu nerwowego oraz produkcji czerwonych krwinek. Dzięki obecności błonnika, witaminy C i licznych przeciwutleniaczy od dawna ceniony jest jako owoc wspierający odporność, pomagający chronić komórki przed stresem oksydacyjnym i korzystnie wpływający na funkcjonowanie układu pokarmowego.
Szczególnie ważne są zawarte w nich polifenole, flawonoidy i antocyjany odpowiadające za intensywnie czerwony kolor owoców. To właśnie te związki wykazują silne właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne, dzięki czemu mają korzystny wpływ na gospodarkę lipidową organizmu, w tym poziomu cholesterolu. Owoce nie powodują bezpośredniego spalania tkanki tłuszczowej, ale wspierają trawienie cięższych potraw oraz korzystnie wpływają na metabolizm, dlatego od wieków pojawiały się w towarzystwie sytych potraw podawanych na dworach i w pałacach.
Zobacz również:
Co można zrobić z derenia? Od tradycyjnej dereniówki po lecznicze konfitury
Najbardziej znanym wyrobem z derenia pozostaje dereniówka, czyli tradycyjna nalewka przygotowywana z dojrzałych owoców, ceniona za intensywny aromat i charakterystyczny, nieco kwaśny smak. Możliwości wykorzystania tej rośliny są jednak znacznie szersze. Dereń doskonale nadaje się do przygotowywania soków, dżemów, kompotów oraz suszu wykorzystywanego do naparów. Jego wyrazista kwasowość sprawia, że często łączy się go z jabłkami, gruszkami lub pigwą, co pozwala uzyskać bardziej harmonijny smak i poprawić konsystencję przetworów.
Sosy i galaretki z derenia świetnie komponują się z pieczonym mięsem, dziczyzną, kaczką, pasztetami oraz serami dojrzewającymi, ponieważ skutecznie równoważą ich ciężki i tłusty charakter. Mniej znanym sposobem wykorzystania jest marynowanie niedojrzałych owoców w solance z dodatkiem przypraw, dzięki czemu mogą zastępować oliwki jako dodatek do przekąsek i sałatek. Warto zwrócić też uwagę na syropy i konfitury z derenia, które dzięki wysokiej zawartości witaminy C i przeciwutleniaczy wykorzystywane są jako domowe wsparcie odporności, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym.
Źródło: terazgotuje.pl