Kulinarny powrót do dzieciństwa. Dlaczego poziomki to najbardziej pożądany owoc tego lata?

Poziomki stały się towarem premium. W tym sezonie za kilogram świeżo zebranych owoców płaci się często od 70 do nawet 180 złotych, natomiast małe porcje w szklaneczkach kosztują średnio 15 złotych. Z czego wynikają tak wysokie ceny?

Poziomka nie gra w tej samej lidze co truskawka. I właśnie dlatego stała się jednym z najbardziej pożądanych owoców lata. Nie chodzi wyłącznie o sentyment, choć ten też robi swoje. Poziomki są drobne, miękkie, szybko puszczają sok, łatwo się gniotą i źle znoszą transport. Zbiera się je ręcznie, owoc po owocu, zwykle do płytkich koszyczków albo małych pojemników. Nie da się ich strząsnąć ani zgarnąć garścią, ponieważ dojrzała poziomka łatwo pęka pod palcami. Do zbioru trafiają tylko w pełni czerwone owoce, a i tak trzeba je szybko sprzedać albo zjeść, bo już po kilku godzinach tracą jędrność i świeży, leśny aromat.

W uprawie też nie należą do najłatwiejszych. Poziomki potrzebują żyznej, lekko wilgotnej gleby, ale źle reagują na zastój wody. Lubią słońce lub lekki półcień, regularne podlewanie i czyste stanowisko, gdyż drobne owoce łatwo brudzą się przy ziemi. Plon jest niewielki, zbiór rozciąga się w czasie, a owoce dojrzewają nierówno, więc nie ma mowy o szybkiej, masowej produkcji.

O cenie decyduje jednak nie tylko trudność zbioru. Poziomki mają wyjątkowo intensywny aromat, którego nie da się łatwo porównać z owocami z dużych plantacji. Pachną lasem, ciepłą trawą, miodem i latem zamkniętym w jednym kęsie. Z tego powodu w cukierniach i restauracjach traktuje się je jak składnik do wykończenia deseru, a nie owoc do jedzenia kilogramami. Kilka poziomek wystarczy, by zwykły krem, beza, lody śmietankowe albo jogurt zamieniły się w deser premium.

Zobacz również:

---

Przepisy

Wygląda jak z drogiej cukierni, a robi się sam w lodówce. Idealny śmietanowiec z truskawkami

Martyna Kozieł

Poziomki to niewielkie owoce o zaskakująco gęstym profilu odżywczym. Zawierają dużo witaminy C (40-60 mg), która wspiera produkcję kolagenu i pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym. W 100 gramach znajdziemy też:

• potas: ok. 150-200 mg;
• magnez: ok. 10-15 mg;
• mangan: ok. 0,3-0,5 mg;
• witaminy z grupy B (śladowe ilości);
• witaminy E i K.

To jednak dopiero początek. Do tego dochodzą garbniki i flawonoidy - naturalne związki roślinne, które wspierają organizm w radzeniu sobie ze stresem oksydacyjnym i wykazują działanie przeciwzapalne. W literaturze naukowej podkreśla się ich potencjalny wpływ na układ sercowo-naczyniowy oraz metabolizm glukozy. Poziomki zawierają też niewielkie ilości błonnika i związków wspierających mikrobiotę jelitową, czyli bakterie, które wpływają na trawienie, odporność i metabolizm. W połączeniu z polifenolami tworzą środowisko sprzyjające równowadze jelit

Poziomki dostarczają tylko około 30-40 kcal w 100 gramach i mają niski indeks glikemiczny (25-40), więc nie powodują gwałtownych skoków poziomu cukru we krwi. Mogą spożywać je osoby z insulinoopornością, cukrzycą oraz wszyscy, którzy chcą utrzymać stabilną energię w ciągu dnia. Ich lekko kwaskowy smak i intensywny aromat sprawiają, że deser nie potrzebuje dużej ilości cukru, co ułatwia kontrolowanie apetytu i ograniczenie nadmiaru słodkich dodatków w dietach odchudzających.

W ziołolecznictwie szczególne znaczenie mają liście poziomki, ponieważ zawierają flawonoidy, garbniki i glikozydy. To właśnie one nadają im działanie przeciwzapalne i lekko ściągające, dlatego napary z liści od lat stosowano przy bólu gardła, podrażnieniach jamy ustnej i stanach zapalnych śluzówek. Liście poziomek wspierają też układ moczowy: delikatnie pobudzają wydalanie płynów i ułatwiają usuwanie produktów przemiany materii. Z kolei obecność garbników pomaga wyciszyć pracę jelit i usprawnia ich funkcjonowanie przy lekkich zaburzeniach.

Poziomki najlepiej czują się w towarzystwie prostych składników. Nie potrzebują skomplikowanej oprawy, a jedynie delikatnego tła, które pozwoli im wybrzmieć. Gęsty jogurt naturalny, kefir, słodka śmietanka, ricotta, mascarpone, twaróg sernikowy czy młody kozi ser działają to dla nich idealna, miękka baza. Tłuszcz zawarty w nabiale podkreśla aromat owoców, więc kilka łyżek poziomek będzie pachnieć intensywniej niż pełna miska mniej wyrazistych truskawek.

Świetnie odnajdują się także w duecie z orzechami. Pistacje wnoszą elegancję, migdały wydobywają subtelną, marcepanową nutę, a orzechy laskowe budują ciepły, lekko tostowy kontrapunkt. Całość dobrze dopełniają świeże zioła - mięta, melisa czy bazylia cytrynowa, które wzmacniają wrażenie lekkości i świeżości.

Poziomki mają również potencjał w kuchni wytrawnej. Dobrze komponują się z pieczonym burakiem i kozim serem, odnajdują się w lekkich chłodnikach na maślance, a w bardziej odważnych zestawieniach potrafią przełamać smak kaczki czy pasztetu, zwłaszcza podane w formie prostej, lekko pikantnej salsy.

Warto trzymać się jednej zasady: im mniej cukru, tym więcej poziomki. Nadmiar słodyczy spłaszcza ich charakter i odbiera głębię smaku. Zamiast tego lepiej sięgnąć po kroplę miodu, kilka kropel soku z cytryny albo szczyptę soli. Ta ostatnia, choć nieoczywista w deserach, potrafi wydobyć aromat równie skutecznie, jak w czekoladzie czy karmelu.

Poziomki należą do owoców, które najlepiej smakują niemal prosto z krzaczka. Są wyjątkowo delikatne, dlatego warto potraktować je z taką samą troską, jak maliny. Najwięcej aromatu i jędrności zachowują w dniu zbioru lub zakupu. Jeśli planujemy przechowywać je nieco dłużej, najlepiej rozłożyć je cienką warstwą na talerzu wyłożonym ręcznikiem papierowym i schować do lodówki. Nadmiar wilgoci szybko odbiera im świeżość.

Równie ostrożnie warto podejść do mycia. Krótkie opłukanie na sitku pod chłodną wodą tuż przed podaniem w zupełności wystarczy. Długie moczenie sprawia, że owoce tracą jędrność, a wraz z nią część swojego charakterystycznego aromatu. Po płukaniu najlepiej pozostawić je na kilka minut do osuszenia.

Źródło: terazogotuje.pl