Delikatna, pożywna i tania. Na Śląsku robili ją dla seniorów, na choroby i dla najmłodszych

Warmuszka to regionalna zupa ze Śląska, znana także pod innymi nazwami - germuszka czy biermuszka. Choć dziś brzmi przestarzale, jeszcze kilkadziesiąt lat temu była zupełnie naturalnym elementem codziennego jadłospisu. Co ciekawe, przepisy na tego typu zupy chlebowe można było już znaleźć w starych książkach kucharskich z początku XX wieku, a nawet wcześniej. Opisywano je jako potrawy lekkie, pożywne i dobre na osłabienie, przygotowywane z najprostszych składników.

Różnorodność nazw warmuszki nie jest przypadkowa i doskonale pokazuje kulturowe zaplecze śląskiej kuchni. Wszystkie określenia wywodzą się z języka niemieckiego, który przez wieki silnie oddziaływał na lokalną mowę. Druga część nazw "-muszka" pochodzi od słowa "Muß", oznaczającego kleik, coś rozgotowanego, papkowatego, a więc potrawę o miękkiej, zawiesistej konsystencji. Pierwsze człony określeń również wiele mówią o dawnych sposobach gotowania dania: "ger" wywodzi się od "gar/garen", czyli rozgotowywać, "war" od warzyć, a "bier" bywa łączone z dodatkiem piwa (niem. "Bier") albo gruszek (niem. "Birne"). Stąd właśnie germuszka, warmuszka lub biermuszka. Dawniej były to różne warianty prostych zup chlebowych, dziś jednak wszystkie te określenia odnoszą się do tej samej potrawy.

Klasyczną wersję przygotowuje się w niezwykle prosty sposób. Chleb gotuje się w wodzie tak długo, aż całkowicie się rozpadnie. Następnie zupę zaciąga się rozkłóconym jajkiem. Nie można też zapomnieć o doprawieniu jej solą i kminkiem. To właśnie kminek odgrywa tu ważną rolę - nie tylko nadaje aromat, ale też wspomaga trawienie, co od zawsze doceniano w kuchni ludowej. Warmuszka była potrawą, którą można było ugotować szybko, bez wysiłku i bez konieczności sięgania po drogie składniki.

Z czasem powstało więcej wariantów tej zupy. W niektórych domach podawano ją na śniadanie, wraz z dodatkiem mleka, aby była delikatniejsza i bardziej odżywcza. Popularne były też wersje ze śliwkami, jabłkami albo gruszkami, które nadawały jej lekko słodki smak. W bardziej wykwintnym wydaniu pojawiał się kieliszek wina i łyżka śmietany, co czyniło warmuszkę daniem niemal deserowym. Niezależnie od dodatków, zawsze pozostawała symbolem regionalnej kuchni śląskiej. 

To zupa, która od lat była podawana podczas choroby na wzmocnienie. Dawniej w domach mówiono o niej wręcz jako o zupie dla chorych, bo pomagała dojść do siebie po osłabieniu i nie obciążała układu trawiennego. Jest łagodna, nie podrażnia żołądka, a jednocześnie skutecznie syci. Dlatego sprawdzała się w menu seniorów, dzieci i kobiet po porodzie. Dziś warmuszka może być ciekawą propozycją dla osób szukających lekkiego, prostego posiłku lub powrotu do tradycyjnych smaków Śląska. 

Warmuszka - przepis

Składniki:

• 2 litry wody,
• 6 kromek chleba na zakwasie (ok. 250 g),
• 1,5 łyżeczki kminku,
• łyżeczka soli,
• 2 jajka w rozmiarze L,
• 2 łyżki masła 82%.

Sposób wykonania:

1. Pieczywo pokrój w drobną kostkę. Wrzuć do głębszego garnka i zalej zimną wodą. 

2. Wsyp kminek i sól. Wymieszaj i gotuj tak długo, aż chleb całkowicie się rozgotuje. 

3. Roztrzep jajka. Do gotującej się zupy wlej cienkim strumieniem miksturę, ciągle mieszając zupę. Powstanie coś w rodzaju "zacierki".

4. Zdejmij garnek z ognia i do ciepłej warmuszki dodaj masło. Wymieszaj i rozlej do misek. 

Warmuszka to prosta, tania i szybka w przygotowaniu zupa. Dziś wydaje się nieco skromna, ale krótka lista składników o prozdrowotnych właściwościach to jej największa zaleta. Może być podawana chorym, seniorom i dzieciom, na wzmocnienie i poprawę pracy układu trawiennego. To pyszny przykład regionalnego, śląskiego przysmaku.

Źródło: terazgotuje.pl, gov.pl, ph.ubb.edu.pl