Spis treści:
- Historia i sekret francuskiego gratin dauphinois
- Przepis na kremowe ziemniaki gratin
- Z czym podawać ziemniaki gratin?
Historia i sekret francuskiego gratin dauphinois
Gratin dauphinois od lat uchodzi za jeden z najważniejszych klasyków francuskiej kuchni domowej, mimo że powstaje z kilku prostych składników obecnych niemal w każdym gospodarstwie. Danie wywodzi się z regionu Dauphiné w południowo-wschodniej Francji, kojarzonego dziś głównie z okolicami Grenoble i terenami alpejskimi, gdzie sycące potrawy z ziemniaków miały duże znaczenie w codziennym żywieniu. Pierwsze wzmianki o tej potrawie pojawiły się już pod koniec XVIII wieku, kiedy ziemniaki zaczęły zdobywać popularność we Francji jako produkt tani, trwały i dobrze sprawdzający się podczas długiego pieczenia. Z czasem zapiekanka trafiła nie tylko do domów mieszkańców regionu, ale również do kuchni restauracyjnych i francuskiej gastronomii wyższej klasy, ponieważ łączyła prostotę z wyjątkowo atrakcyjnym smakiem.
Sekret klasycznej zapiekanki tkwi przede wszystkim w technice przygotowania. Surowe ziemniaki kroi się w bardzo cienkie plasterki, następnie układa ciasno warstwami w naczyniu natartym czosnkiem i wysmarowanym masłem, po czym zalewa gorącą śmietanką doprawioną pieprzem oraz gałką muszkatołową. Podczas powolnego pieczenia uwalnia się skrobia, która naturalnie zagęszcza śmietankę i tworzy gładką, kremową strukturę bez potrzeby używania mąki lub gotowych sosów. W tradycyjnej francuskiej wersji nie dodaje się sera, jednak współczesne przepisy często wzbogacają zapiekankę o gruyère albo comté, ponieważ po zapieczeniu tworzą intensywnie rumianą i chrupiącą warstwę na wierzchu.
Zobacz również:
Przepis na kremowe ziemniaki gratin
Składniki
- 1 kg ziemniaków.
- 300 ml śmietanki 30 proc.
- 100 ml mleka.
- 2 ząbki czosnku
- 40 g masła.
- 1/3 łyżeczki świeżo startej gałki muszkatołowej.
- sól i świeżo mielony pieprz do smaku.
- masło do wysmarowania naczynia
- opcjonalnie: 100 g sera gruyère, comté albo innego twardego sera.
- opcjonalnie: kilka gałązek tymianku.
Sposób przygotowania:
- Obrane ziemniaki należy pokroić w bardzo cienkie plasterki o grubości około 2-3 mm. Najlepszy efekt daje użycie mandoliny kuchennej, ponieważ jednakowa grubość ułatwia równomierne pieczenie.
- Po pokrojeniu ziemniaków nie należy ich płukać. Skrobia znajdująca się na powierzchni plasterków odpowiada za kremową konsystencję sosu podczas pieczenia.
- Naczynie żaroodporne warto natrzeć przekrojonym ząbkiem czosnku, a następnie dokładnie posmarować masłem. Dzięki temu zapiekanka zyskuje wyraźniejszy aromat.
- W rondelku należy podgrzać śmietankę z mlekiem, czosnkiem, gałką muszkatołową, pieprzem i tymiankiem.
- Ziemniaki układa się warstwami tak, aby plasterki lekko na siebie nachodziły. W wersji z serem niewielką ilość startego produktu można dodawać pomiędzy kolejnymi warstwami.
- Całość należy zalać gorącą śmietanką i delikatnie docisnąć ziemniaki, aby płyn równomiernie rozszedł się po naczyniu. Wierzch można dodatkowo posypać serem.
- Zapiekankę piecze się pod przykryciem przez około godzinę w temperaturze 180 stopni Celsjusza. Następnie należy zdjąć przykrycie i dopiekać jeszcze około 20 minut, aż powierzchnia stanie się złota i chrupiąca.
- Po upieczeniu warto odstawić gratin na kilkanaście minut. W tym czasie sos lekko gęstnieje, a zapiekanka będzie lepiej utrzymać kształt podczas krojenia.
Z czym podawać ziemniaki gratin?
Ziemniaki te najlepiej komponują się z daniami o wyraźnym smaku, które nie są obciążone ciężkim, śmietanowym sosem, ponieważ sama zapiekanka pozostaje kremowa i sycąca. Bardzo dobrze sprawdzają się jako dodatek do pieczonego kurczaka, indyka, kaczki, rostbefu, steku albo polędwiczki wieprzowej podawanej z prostym sosem pieczeniowym, musztardowym lub ziołowym. W codziennym wydaniu można zestawić je także z kotletami mielonymi, schabem z piekarnika czy długo duszoną wołowiną, jednak w takim przypadku warto uzupełnić talerz świeżym lub kwaśniejszym dodatkiem.
Gratin dauphinois może odgrywać również rolę samodzielnego dania, szczególnie w wersji wzbogaconej o ser, tymianek, pieczony czosnek albo podsmażoną cebulę. W takim wydaniu najlepiej łączy się z prostymi warzywami pieczonymi lub gotowanymi, takimi jak marchewka, fasolka szparagowa, brokuły, grillowana cukinia czy sałatka z pomidorów i czerwonej cebuli. Delikatna, kremowa struktura dobrze komponuje się także z łososiem pieczonym w niskiej temperaturze, dorszem z masłem cytrynowym albo jajkiem w koszulce.
Źródło: terazgotuje.pl