Spis treści:
- Co to jest stewia?
- Stewia a cukier biały
- Kawa ze stewią. Dlaczego warto pić?
Co to jest stewia?
Stewia, znana naukowo jako Stevia rebaudiana, to roślina pochodząca z Paragwaju i Brazylii, nazywana "słodkim ziołem Paragwaju" lub "miodowym liściem". Od wieków była używana przez rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej do słodzenia napojów i jako element tradycyjnej medycyny. Jej liście zawierają glikozydy stewiolowe, takie jak stewiozyd i rebaudiozyd A, które są od 250 do 450 razy słodsze od cukru, ale nie dostarczają kalorii. To właśnie one sprawiają, że stewia jest tak wyjątkowa.
Suszone liście stewii zawierają od 50 do 60 proc. węglowodanów, około 10 proc. białka, 15-19 proc. błonnika pokarmowego oraz niewielkie ilości tłuszczów. Znajdziemy w nich także potas, sód, magnez, wapń, fosfor, żelazo i cynk, które wspierają procesy metaboliczne w organizmie. Stewia dostarcza również witamin, głównie B2, C oraz kwas foliowy. Co więcej, zawiera związki o silnym działaniu przeciwutleniającym, czyli m.in. kwasy fenolowe i flawonoidy, które pomagają zwalczać wolne rodniki.
Badanie z 2000 roku, opublikowane w Clinical Therapeutics wskazuje, że stewia może obniżać ciśnienie krwi, działać przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie. Z kolei analizy z 2014 roku przedstawione w Caries Research, potwierdzają, że może ona nawet wspierać walkę z próchnicą, ponieważ glikozydy stewiolowe nie są pożywką dla bakterii Streptococcus mutans. Warto jednak pamiętać, że stewia zawiera niewielkie ilości substancji antyodżywczych, takich jak garbniki czy kwas szczawiowy, które w nadmiarze mogą ograniczać wchłanianie niektórych składników, np. wapnia. Na szczęście przy umiarkowanym spożyciu nie stanowi to problemu.
Stewia a cukier biały
Cukier biały to jeden z głównych winowajców problemów zdrowotnych, takich jak otyłość, cukrzyca typu 2, nadciśnienie czy próchnica. Każda łyżeczka cukru dostarcza około 16 kalorii i powoduje szybkie skoki poziomu glukozy we krwi, które mogą prowadzić do insulinooporności. Stewia jako słodzik bezkaloryczny nie wpływa na poziom cukru we krwi, dlatego może być dobrym wyborem dla osób z cukrzycą lub tych, którzy chcą kontrolować wagę.
Metaanaliza opublikowana w Nutrients w 2024 roku, obejmująca 26 badań z 1439 uczestnikami, wykazała, że stewia może obniżać poziom glukozy we krwi, szczególnie u osób z wyższym BMI, cukrzycą lub nadciśnieniem. Inne badanie, opublikowane w "Obesity" w 2023 roku pokazało, że zastąpienie cukru stewią w diecie osób z nadwagą doprowadziło do znaczącej redukcji wagi i obwodu talii. W przeciwieństwie do cukru, stewia nie zwiększa apetytu, a może nawet wspierać uczucie sytości.
Kawa ze stewią. Dlaczego warto pić?
Kawa ze stewią to prosty sposób na zdrowszy styl życia bez rezygnacji z przyjemności. Dlaczego warto ją pić? Stewia nie podnosi poziomu cukru we krwi, więc pomoże nam uniknąć nagłych skoków glukozy. Jest również odporna na wysokie temperatury (do 200°C), zatem idealnie nadaje się do gorących napojów, takich jak kawa, w przeciwieństwie do niektórych sztucznych słodzików, które tracą swoje właściwości w wysokiej temperaturze.
Ile stewii dodać do kawy? Ponieważ jest znacznie słodsza od cukru, wystarczy niewielka ilość. Dla filiżanki kawy (około 250 ml) zazwyczaj wystarcza 1/4 łyżeczki lub mała szczypta. Jeśli natomiast zdecydujemy się na jej płynną wersję dobrą opcją będą 2-3 krople. Zacznij od małej ilości i dostosuj do swojego smaku. Niektóre osoby zauważają lekki, lukrecjowy posmak stewii, ale przy odpowiednim dozowaniu staje się on niemal niewyczuwalny. Możesz też eksperymentować z różnymi formami stewii lub dodać odrobinę cynamonu, by wzbogacić smak kawy.
Ważne jest, by wybierać czyste ekstrakty stewii, ponieważ niektóre produkty mogą zawierać dodatki, takie jak dekstroza, które mogą wpływać na poziom cukru we krwi. Stewia jest uznawana za bezpieczną przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa Żywności, z dopuszczalnym dziennym spożyciem glikozydów stewiolowych na poziomie 0-4 mg na kilogram masy ciała. Dla osoby ważącej 70 kg to około 280 mg dziennie - ilość trudna do przekroczenia przy normalnym użytkowaniu.
Źródła: terazgotuje.pl, PubMes
