Kultowa zupa od naszych sąsiadów. Dobra na rozgrzanie i odporność

Pierwszy raz spróbowałam tej zupy w Pradze, w niewielkiej gospodzie, gdzie w menu pojawiła się jako "Staročeská hospodská česnečka s bramborami", czyli staroczeska zupa czosnkowa z ziemniakami. Już po chwili wiedziałam, że to coś więcej niż tylko zwykła zupa. Była aromatyczna i wyrazista, a przy tym niezwykle sycąca i rozgrzewająca. Po kilku łyżkach poczułam przyjemne ciepło w brzuchu. Smak był prosty, ale dobrze zbalansowany. Właśnie wtedy postanowiłam, że po powrocie do domu muszę koniecznie spróbować odtworzyć ją we własnej kuchni.

Kiedy myślimy o czeskiej kuchni, najczęściej przed oczami stają knedliki, smažený sýr, gęste sosy, pieczone mięsa i solidne porcje, które mają nasycić na długo. To kuchnia konkretna, oparta na prostych składnikach i dostosowana do chłodniejszego klimatu. Coraz częściej jednak uwagę smakoszy przyciąga również czeska zupa czosnkowa, czyli popularna česnečka. Dla wielu Czechów to kultowe danie - podawane w domach, gospodach i restauracjach, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym.

Tradycyjna czeska zupa czosnkowa przygotowywana jest na aromatycznym bulionie, najczęściej warzywnym lub mięsnym, który stanowi solidną bazę dla wyrazistego smaku czosnku. To właśnie to warzywo gra tu główną rolę i nadaje zupie charakter. Dodaje się go hojnie, często w kilku formach - drobno siekanego, miażdżonego lub lekko podsmażonego. Niezbędnym dodatkiem są ziemniaki, które sprawiają, że zupa staje się treściwa i sycąca. W wielu wersjach pojawiają się także chrupiące grzanki oraz starty ser, najczęściej o wyrazistym smaku. Czasem do garnka trafia również boczek, który wzmacnia aromat i dodaje głębi. Nie może zabraknąć przypraw, w tym szczególnie majeranku, który sypie się obficie.

Česnečka ma swoje korzenie w czeskiej kuchni ludowej. Przez lata była traktowana jako danie ratunkowe - tanie, proste i dostępne nawet, wtedy gdy w spiżarni nie było wielu zapasów. Czosnek uchodził za naturalny lek, dlatego zupa często pojawiała się na stołach w czasie choroby, osłabienia albo po długiej i mroźnej pracy na zewnątrz. Do dziś mówi się, że czeska zupa czosnkowa to najlepsze, co można zjeść po długim dniu w pracy lub w chłodny wieczór. Jej popularność dawno wykroczyła poza granice Czech - coraz częściej serwują ją także polskie restauracje inspirowane kuchnią południowych sąsiadów.

Czeska zupa czosnkowa nie wymaga kulinarnej wprawy ani trudno dostępnych składników. Przygotowuje się ją szybko, a efekt potrafi zaskoczyć wyrazistością smaku. To zupa treściwa, rozgrzewająca i często opisywana jako naturalne wsparcie dla zdrowia. Czosnek od dawna ceniony jest za swoje właściwości - wspiera odporność, działa przeciwbakteryjnie i pomaga organizmowi radzić sobie z infekcjami. Nic więc dziwnego, że česnečka bywa nazywana zupą na przeziębienie. Przyrządzając ją w domu, chciałam jak najwierniej odtworzyć smak, który zapamiętałam z praskiej restauracji - prosty, ale wyrazisty. 

Czeska zupa czosnkowa - przepis

Składniki:

• duża cebula,
• 2 łyżki masła 82%,
• litr bulionu warzywnego,
• 4 większe ziemniaki,
• łyżeczka kminku mielonego,
• 3 liście laurowe,
• 2 ziarenka ziela angielskiego,
• 10 dużych ząbków czosnku,
• majeranek do smaku,
• sól i pieprz do smaku,
• opcjonalnie: 2-3 łyżki grzanek z podpieczonego chleba, 2-3 łyżki startego, twardego sera żółtego. 

Sposób wykonania:

1. Cebulę obierz i poszatkuj w średniej wielkości kostkę. Ziemniaki obierz i pokrój w drobną kostkę. 

2. Podsmaż cebulę w głębokim garnku, na rozgrzanym maśle, aż do zeszklenia.

3. Następnie zalej ją bulionem i dorzuć pokrojone ziemniaki. Wsyp także kminek, liście laurowe i ziele angielskie. Wymieszaj i gotuj przez ok. 5 minut.

4. Obierz 5 ząbków czosnku i pokrój je w grubsze plasterki. Dodaj do wywaru z przyprawami.

5. Wsyp sporo majeranku, dopraw solą i pieprzem do smaku. Wymieszaj składniki i gotuj do miękkości warzyw (szczególnie ziemniaków).

6. Gdy ziemniaki będą już miękkie, wyłącz ogień pod garnkiem. Obierz 5 pozostałych ząbków czosnku i przeciśnij je przez praskę prosto do zupy. Wymieszaj garnek z česnečką.

7. Czeską zupę czosnkową serwuj gorącą. Przelej do miski, posyp startym serem i grzankami z podpieczonego chleba.

Czeską zupę czosnkową bez problemu można przygotować w domu i cieszyć się jej aromatem o każdej porze roku. To idealna propozycja na chłodne dni, gdy potrzebujemy się rozgrzać. Warto jednak spróbować jej także na miejscu, w Czechach, gdzie przyrządza się różne jej wersje. Jedno jest pewne, česnečka szybko zapada w pamięć i trudno ograniczyć się tylko do jednej, małej miski.

Źródło: terazgotuje.pl, recepty.idnes.cz