Spis treści:
- Skubanki, kulachy z Wielkopolski
- Szare kluski - przepis
- Z czym podawać szare kluski?
Skubanki, kulachy z Wielkopolski
Wszystko zaczęło się w XIX wieku, kiedy ziemniak (wielkopolska pyra) stał się fundamentem lokalnej kuchni. Dobra dostępność tego warzywa oraz łatwość w uprawie i przechowywaniu sprawiły, że gospodynie prześcigały się w pomysłach na jego wykorzystanie w kuchni. Kluski z surowych ziemniaków stały się potrawą podstawową dla wielu mieszkańców Wielkopolski. Zaskakiwały różnorodnością - wyróżniano m.in. kulochy (znane także jako kulanki lub nagusy), robione wyłącznie z tartych ziemniaków, bez mąki. Z kolei sztaplarki wzbogacano o jajko i mąkę. Przygotowywano również tartusy lub skubanki, które były unikalnym połączeniem surowych i gotowanych ziemniaków (w proporcji 1:1) z mąką żytnią.
Z czasem te regionalne nazwy zaczęły zanikać, ale pozostała jedna - szare kluski, która obejmuje kluski przygotowywane na bazie surowych ziemniaków. Nazwa ta pochodzi bezpośrednio od charakterystycznej, ciemnoszarej barwy, jaką przybiera starte warzywo.
Szare kluski to kulinarny symbol Wielkopolski - 11 maja 2007 roku trafiły na Listę Produktów Tradycyjnych. Obecnie kojarzą się z domową kuchnią, jednak niewielu wie, że sposób przyrządzania tego dania nie uległ zmianie na przestrzeni wieków. Od zawsze do startych ziemniaków dodawano jajko, mąkę pszenną i sól, a to wszystko wyrabiano na gładką masę. Później kładziono je za pomocą łyżki na wrzątek i gotowano. Powstawały nierówne kluski, które podawano z boczkiem lub słoniną.
Choć dawniej przepisy przekazywano głównie ustnie z pokolenia na pokolenie, szare kluski doczekały się wzmianek w wielu publikacjach kulinarnych. Zostały wspomniane m.in. przez Martę Norkowską w książce z 1918 roku pt. "Najnowsza kuchnia", gdzie autorka opisuje je jako "kluski kładzione z surowych kartofli". Regionalny charakter potrawy podkreśla również książka "Dobra Gospodyni" z 1933 roku.
Szare kluski - przepis
To danie łatwe do przygotowania i niewymagające wielu produktów. Wybornie smakują świeże, ale z powodzeniem można je również odgrzewać.
Składniki:
- 2 kg ziemniaków;
- 2 jajka;
- 300 g mąki pszennej;
- 1 łyżka mąki ziemniaczanej;
- 1 łyżeczka soli;
- odrobina pieprzu do smaku.
Sposób przygotowania:
Ziemniaki obierz i umyj, a następnie zetrzyj na tarce o małych oczkach. Jeśli w misce zebrało się dużo wody z ziemniaków, to ją odlej do innego naczynia - starte warzywa muszą być wilgotne, ale nie powinna z nich cieknąć woda.
Do masy dodaj dwa jajka, sól i odrobinę pieprzu oraz dokładnie wymieszaj. Kolejno dodawaj partiami mąkę tak, aby uzyskać gęstą, nierozpadającą się masę. Pod koniec dodaj mąkę ziemniaczaną. W naczyniu, gdzie wcześniej była woda z ziemniaków, skrobia powinna się zebrać na dnie - ją także dołóż do masy. Całość dokładnie wymieszaj. Masa na szare kluski powinna mieć konsystencję przypominającą gęsty budyń.
Następnie przygotuj duży garnek i zagotuj w nim wodę ze szczyptą soli. Masę ziemniaczaną nabieraj łyżką stołową i pojedynczo wrzucaj takie kluski do wody. Przy czym nie powinno być ich zbyt dużo jednocześnie w garnku, gdyż łatwo się sklejają. Zacznij mieszać, dopiero gdy kluski się podgotują. Kluski gotuj przez ok. 5-8 minut od momentu wypłynięcia.
Z czym podawać szare kluski?
Uniwersalność szarych klusek sprawia, że stanowią one jedną z najbardziej wdzięcznych baz w polskiej kuchni. Klasycznym towarzystwem dla tych ziemniaczanych bryłek jest skarmelizowana cebulka i boczek. Jednakże równie często podaje się je z zasmażaną kapustą kiszoną. Kluski wyśmienicie smakują także z pokruszonym, kwaśnym twarogiem i dużą ilością świeżo mielonego pieprzu.
Mogą być również doskonałym tłem dla gęstych sosów grzybowych na bazie kurek czy borowików. Co ciekawe, dawniej często wrzucano je bezpośrednio do czerniny lub rosołu, co czyniło zupę niezwykle sycącą. Współcześnie coraz częściej podaje się je obok pieczonego drobiu. Bez względu na dodatki - takie tradycyjne danie zasmakuje zarówno młodszym, jak i starszym, łącząc przy stole pokolenia.
Źródła: terazgotuje.pl, smaker.pl, gov.pl