Spis treści:
- Co to jest yacon?
- Syrop z yaconu a cukier biały
- Czy yacon jest zdrowy?
- Jak i do czego używać yaconu?
Cukier biały to najpopularniejsza substancja słodząca pozyskiwana w sposób naturalny. Istnieje jednak mnóstwo zamienników, dzięki którym nie trzeba rezygnować ze słodkiej kawy. Yacon jest jednym z nich.
Co to jest yacon?
Yacon (łac. Smallanthus sonchifolius) to roślina z rodziny astrowatych, spokrewniona z dobrze nam znaną cykorią oraz topinamburem. Pochodzi z Ameryki Południowej, ale obecnie jest uprawiana w wielu europejskich krajach. W Polsce również można ją posadzić w ogródku, jednak należy pamiętać, że nie jest odporna na niskie temperatury. Z tego powodu, mimo iż w ojczyźnie jest rośliną wieloletnią, w naszym kraju traktuje się ją jako bylinę jednoroczną. Warto spróbować jej uprawy, ponieważ z jednego krzaczka można uzyskać nawet 10 kg plonów.
Jak dokładnie wygląda yacon? Nad ziemią tworzy gęstą kępę dużych, rozłożystych liści. Jednak to, co najcenniejsze, kryje się pod ziemią - to podłużne bulwy, które kształtem przypominają większe ziemniaki lub bataty. Botanicznie są to warzywa, jednak w kuchni często traktuje się je jako owoce. W smaku przypominają połączenie jabłka, arbuza i gruszki. W przeciwieństwie do większości bulw, yaconu nie trzeba gotować, najlepiej smakuje na surowo, jako zdrowa przekąska lub dodatek do sałatek. Niemniej rosnącą popularność zawdzięcza syropowi - to właśnie on stał się jednym z najzdrowszych zamienników cukru.
Syrop z yaconu a cukier biały
Syrop z yaconu jest znacznie zdrowszą alternatywą dla tradycyjnego białego cukru, co zawdzięcza przede wszystkim swojemu składowi. W przeciwieństwie do zwykłych słodzików zawiera on śladowe ilości glukozy, za to jest bogaty w fruktooligosacharydy. Dzięki temu jego spożycie nie powoduje gwałtownych skoków poziomu cukru we krwi.
Jest to doskonały wybór dla diabetyków ze względu na niski indeks glikemiczny (IG na poziomie ok. 40). Syrop z yaconu docenią również osoby dbające o linię - ma on ok. 200 kcal na 100 g. W porównaniu z cukrem białym (ok. 400 kcal na 100 g) czy miodem (ok. 300 kcal na 100 g), łyżeczka dodana do kawy dostarcza znacznie mniej kalorii.
Zamiast sacharozy składa się on głównie z inuliny oraz cennych prebiotyków. Dzięki temu nie tylko zaspokaja ochotę na słodycze, ale również wspiera mikroflorę jelitową. Co więcej, wykazuje działanie hipoglikemiczne - może realnie wspierać walkę z insulinoopornością i pomagać w obniżaniu poziomu insuliny we krwi.
Czy yacon jest zdrowy?
Sam yacon jest niezwykle niskokaloryczny - w 100 g bulwy znajdziemy zaledwie ok. 18 kcal. Wysoka zawartość inuliny pomaga kontrolować apetyt i ułatwia walkę z nadprogramowymi kilogramami. Dzięki swoim właściwościom roślina ta nie tylko wspiera mikroflorę jelitową, ale również naturalną odporność całego organizmu.
Co więcej, badania przytoczone w "Journal of Medicinal Food" wskazują, że yacon wykazuje silne działanie przeciwzapalne. Dzięki temu może pomagać w łagodzeniu dolegliwości związanych z chorobą wrzodową. Roślina ta wspiera również utrzymanie prawidłowego pH w organizmie oraz poprawia wchłanianie niezbędnych minerałów z pożywienia (m.in. wapnia, magnezu i fosforu). Regularne włączanie go do diety przyczynia się także do obniżenia poziomu "złego" cholesterolu (LDL).
Niezwykle cenne są także substancje o działaniu antyoksydacyjnym, znajdujące się zarówno w podziemnych bulwach, jak i w liściach. Wykazują one właściwości przeciwstarzeniowe oraz mogą odgrywać rolę w profilaktyce antynowotworowej, w szczególności w przypadku raka jelita grubego.
Jak i do czego używać yaconu?
Syrop z yaconu z powodzeniem zastąpi cukier w niemal każdym przepisie. Jego możliwości są niemal nieograniczone: świetnie sprawdzi się jako słodka baza do deserów, domowych lodów czy kruchych ciasteczek. Możesz polać nim poranną owsiankę, puszyste naleśniki i omlety lub dodać go do jogurtu z owocami.
Jeśli lubisz eksperymentować, spróbuj wykorzystać go do przygotowania domowych sosów sałatkowych - w połączeniu z musztardą, sokiem z cytryny i masłem orzechowym stworzy wyjątkową kompozycję smakową. Oczywiście idealnie nadaje się również do słodzenia kawy czy herbaty.
Najprostszym sposobem na wykorzystanie yaconu w kuchni jest jedzenie go na surowo - wystarczy obrać bulwę ze skórki, by cieszyć się naturalną słodyczą. Mieszkańcy Andów często wystawiali obrane bulwy yaconu na słońce na kilka dni, aby skoncentrować ich smak. W domowych warunkach podobny efekt uzyskasz dzięki suszeniu w niskiej temperaturze w piekarniku lub suszarce do owoców. Mimo że yacon rewelacyjnie smakuje na surowo, doskonale znosi także obróbkę termiczną. Możesz go śmiało gotować lub smażyć, traktując jako oryginalny dodatek do obiadu.
Źródła: terazgotuje.pl, smaker.pl