Spis treści:
- Tradycyjny przepis na sójkę mazowiecką
- Czym jest sójka mazowiecka?
- Kto wypieka najlepsze sójki?
Pieczony pieróg o nazwie sójka mazowiecka to przysmak z długą tradycją. Został wpisany 11 maja 2009 roku na listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w kategorii wyroby piekarnicze i cukiernicze. Smak ciasta ma być delikatnie słodki i nie zdominować wytrawnego farszu. A sam wygląd pieroga ma być ozdobiony wyrazistym warkoczem na przekroju owalnym. Te wskazówki pozwalają znaleźć tradycyjną sójkę, ale też zrobić ją według przepisu najbliższą oryginałowi.
Tradycyjny przepis na sójkę mazowiecką
Początkowo był to przysmak na wyjątkowe uroczystości, z czasem stał się wypiekiem codziennym towarzyszącym wypiekowi chleba. W okresie Wielkiego Postu i Adwentu serwowano z olejem lnianym.
Składniki
Ciasto drożdżowe:
- 1 kg mąki pszennej typ 500 lub uniwersalna
- 20 g drożdży świeżych lub 7 g drożdży suchych
- 250–375 ml ciepłej wody
- 4 łyżki oleju roślinnego
- 5 g cukru (1 łyżeczka do aktywacji drożdży)
- sól do smaku
Nadzienie:
- 1 kg kapusty kiszonej
- 500–700 g kaszy jaglanej (namoczonej przez noc w proporcji 2 szklanki wody na 1 szklankę kaszy)
- 1 duża cebula
- 200 g wędzonego boczku i swojskiej kiełbasy
- 3 łyżki oleju do podsmażenia
- sól i świeżo mielony czarny pieprz do smaku
Na wierzch:
- 1 duże jajko do posmarowania przed pieczeniem
Sposób przygotowania:
- Przygotowanie rozczynu i ciasta. Rozkrusz drożdże w miseczce, dodaj 1 łyżeczkę cukru, zalej odrobiną letniej wody i odstaw w ciepłe miejsce na 10 minut do spienienia. Do dużej miski przesiej 1 kg mąki pszennej, dodaj wyrośnięte drożdże, ciepłą wodę, 4 łyżki oleju oraz szczyptę soli. Zagnieć elastyczne, miękkie ciasto jak na tradycyjne pierogi. Przykryj je czystą ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na około godzinę.
- Namoczoną przez noc kaszę jaglaną ugotuj na sypko w tej samej wodzie, w której się moczyła. Po ugotowaniu odstaw do przestudzenia.
- Jeśli kapusta kiszona jest bardzo kwaśna, przepłucz ją lekko w ciepłej wodzie, mocno odciskaj z soku i posiekaj na mniejsze kawałki. Na patelni rozgrzej 2-3 łyżki oleju, wrzuć posiekaną cebulę i podsmaż do zeszklenia. Dodaj pokrojoną w kostkę kiełbasę lub wędzony boczek i smaż razem, aż skwarki ładnie się zrumienią.
- Do posiekanej kapusty dodaj ugotowaną kaszę jaglaną oraz podsmażoną cebulę z boczkiem i kiełbasą. Całość przesmażaj razem na patelni przez około 5-10 minut, energicznie mieszając. Dopraw solą oraz dużą ilością świeżo mielonego czarnego pieprzu, a następnie odstaw farsz do całkowitego ostudzenia.
- Następnie zacznij formowanie sójek. Wyrośnięte ciasto drożdżowe podziel na części. Formuj z nich kulki, a następnie rozwałkowuj na cienkie placki o średnicy około 10-12 cm lub większe, jeśli szykujesz gigantyczne, tradycyjne pierogi.
- Na środek każdego krążka nałóż sowitą porcję farszu. Złóż ciasto na pół i mocno zlep brzegi, zaginając je na charakterystyczny "warkocz", aby pierogi nie otworzyły się podczas długiego pieczenia w piecu.
- Blachę wyłóż papierem do pieczenia lub wysmaruj masłem. Uformowane sójki układaj na blaszce. Małe pierożki układa się brzegiem do góry, natomiast duże, tradycyjne sójki układa się płasko na boku. Całość obficie posmaruj roztrzepanym jajkiem, co zagwarantuje piękny, lśniący kolor po upieczeniu.
- Wstaw blachę z sójkami do piekarnika nagrzanego do 180°C z funkcją góra-dół i piecz przez około godzinę, aż skórka nabierze głębokiego, złocisto-brązowego koloru.
Zobacz również:
Czym jest sójka mazowiecka?
Historia i tradycja pieczonego pieroga sięgają głęboko w mazowieckie korzenie kulinarne, gdzie to niezwykłe danie od pokoleń gości na stole podczas uroczystości i rodzinnych spotkań. Często przygotowywano je w wigilię Uroczystości Trzech Króli, która przypada 5 stycznia, a podawano kolejnego dnia w samo święto jako dodatek do barszczu czerwonego. Sójka mazowiecka wypełniania jest różnorodnym nadzieniem. Najczęściej jest to kiszona kapusta, suszone obgotowane grzyby, otwiera się w nowym oknie lub kasza jaglana. Niekiedy też znaleźć można sójkę faszerowaną siekanym mięsem, czerwonymi burakami, otwiera się w nowym oknie i marchewką. Na Mazowszu, szczególnie w okolicach Mińska Mazowieckiego sięga się po buraki cukrowe, które nadają charakterystycznego wyrazistego smaku. Nazwa sójki upowszechniła się w latach 50. XX wieku, choć wcześniej wypiek był również znany i czasem zapisywany jako sujka.
Kto wypieka najlepsze sójki?
Wedle informacji zawartych na stronie internetowej Mazowiecki Smak Tradycji dowiadujemy się, że mistrzynią wypieku sójek mazowieckich jest pani Anna Kotuniak ze wsi Podciernie koło Mińska Mazowieckiego. Jej talent został odznaczony ogólnopolską nagrodą "Perła", która w niektórych kręgach postrzegana jest niemal jak "kulinarny Oscar". Co więcej, dzięki staraniom gospodyń wiejskich Podciernie są nazywane "wioską kulinarną". Najważniejsze, aby ten wypiek był przygotowywany ręcznie i był obficie nadziany farszem.
Źródło: terazgotuje.pl, https://mazowieckiszlaktradycji.pl, lista produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi